Hlégarður hefur skipað afar mikilvægan sess í lífi íbúa Mosfellsbæjar í 75 ár og er sannkallaður máttarstólpi í sögu sveitarfélagsins.
Frá upphafi hefur hann verið hjarta samfélagsins, staður þar sem fólk kemur saman, deilir stundum og skapar minningar sem lifa kynslóð eftir kynslóð. Mosfellshreppur, Kvenfélag Lágafellssóknar og Ungmennafélagið Afturelding stóðu að byggingu þessa reisulega félagsheimilis. Sú samstaða og framtakssemi endurspeglar þann kraft sem býr í samfélaginu. Óhætt er að segja að ótal Mosfellingar eigi hlýjar minningar tengdar þessu merka menningarhúsi.

Í Hlégarði hefur í gegnum tíðina farið fram fjölbreytt og lifandi starf. Þar voru haldnir hreppsnefndarfundir þar sem teknar voru mikilvægar ákvarðanir um framtíð byggðarinnar. Þar blómstruðu leiksýningar og listalíf, tónleikar voru haldnir við góðar undirtektir og bíósýningar nutu vinsælda eftir að sýningarvél var keypt.
Barnamessur fylltu húsið af söng og gleði, leikfimisæfingar efldu heilsu og samkennd og bingókvöld drógu að sér spennta þátttakendur. Þar fóru fram kosningafundir, kökubasar, veislur og ótal aðrar samkomur sem styrktu tengsl fólks. Hlégarðsböllin voru sérstaklega vinsæl.

Fjölbreyttir viðburðir í tilefni af 75 ára afmælisárinu

Húsið var vígt 17. mars 1951 og fagnar því 75 ára afmæli í ár. Af því tilefni verður blásið til veglegrar afmælisveislu í Hlégarði. Boðið verður upp á tónlist, kaffi og veitingar í notalegu andrúmslofti, auk hins vinsæla sögukvölds þar sem saga hússins verður rifjuð upp. Að þessu sinni verður afmælisbarnið sjálft, Félagsheimilið Hlégarður, í forgrunni og saga þess dregin fram á lifandi og persónulegan hátt.
Nafnið Hlégarður hlaut húsið við vígsluna árið 1951. Það var Valgerður Guðmundsdóttir frá Seljabrekku sem átti hugmyndina að þessu fallega nafni. Nafnið hefur tvíþætta merkingu: annars vegar vísar það til skjóls, enda var húsið ekki reist á hól líkt og algengt var á þeim tíma, heldur í skjóli; hins vegar táknar það skjól fyrir íbúana sjálfa, griðastað frá amstri hversdagsins þar sem hægt er að staldra við og njóta samveru. Slíkt skjól er samfélagi ómetanlegt.

Rétt ákvörðun að taka Hlégarð heim
Það skiptir bæjarfélagið miklu máli að eiga vettvang þar sem fólk getur hist og átt innihaldsríkar stundir saman, því maður er manns gaman. Að hittast, ræða saman, dansa, hlusta á erindi, halda veislur, spila eða stunda hannyrðir styrkir félagsauðinn og lyftir okkur hvert öðru upp. Þannig verður til góður bæjarbragur sem einkennist af hlýju og samstöðu.
Eitt af fyrstu verkum meirihluta Framsóknar, Samfylkingar og Viðreisnar var að sveitarfélagið tæki á ný yfir rekstur Hlégarðs. Með þeirri ákvörðun var húsið í raun tekið aftur heim og dyrnar opnaðar upp á gátt fyrir íbúa bæjarins. Það skapaði ný tækifæri til að nýta Hlégarð enn betur sem menningarhús og félagsheimili fyrir fjölbreytta hópa samfélagsins.

Á síðustu árum hefur fjöldi viðburða í Hlégarði sjaldan verið meiri eða fjölbreyttari. Ráðinn var viðburðarstjóri og starfsmenn bæjarins hafa unnið ötullega að uppbyggingu öflugs og metnaðarfulls viðburðahalds þar sem allir ættu að geta fundið eitthvað við sitt hæfi. Sú ákvörðun að taka yfir reksturinn sýnir hversu jákvæð áhrif framsýnar ákvarðanir geta haft á samfélagið.
Næstu skref eru endurbætur á annarri hæð hússins svo nýta megi hana enn betur til heilla fyrir alla Mosfellinga. Með því tryggjum við að Hlégarður verði áfram lifandi vettvangur menningar og samveru um ókomin ár.

Áfram Hlégarður.

Halla Karen Kristjánsdóttir og Sævar Birgisson bæjarfulltrúar Framsóknar

Framtíðina þarf að móta af hugsjón og með langtímasýn að leiðarljósi. Það gerði bæjarstjórn Mosfellsbæjar þegar hún samþykkti þann 14. janúar sl. að kynna nýtt skipulag og framtíðarsýn fyrir Blikastaðaland.
Umbreytingar samfélagsins gerast á löngum tíma og erum við ekki að skipuleggja hverfi fyrir næstu tvö eða þrjú ár, heldur huga að uppbyggingu næstu tvo til þrjá áratugi. Mótandi ákvarðanir geta verið umdeildar og er Blikastaða­land ein slík ákvörðun. Með þessari tillögu er Mosfellsbær þó að stíga mikilvægt skref í langtímaþróun bæjarins þar sem horft er til raunverulegrar húsnæðisþarfar, staðaranda sveitarfélagsins og sjálfbærrar uppbyggingar í samhengi við svæðisskipulag höfuðborgarsvæðisins frá 2015. Skipulagið hefur verið unnið í þverpólitískri sátt bæjarfulltrúa og samþykkt til auglýsingar einróma sem skiptir máli, sérstaklega í svo stóru og mikilvægu verkefni.

Íbúafjöldi Mosfellsbæjar hefur rúmlega tvöfaldast frá árinu 2000 og þrátt fyrir það hefur tekist að halda í það sem gerir bæinn að Mosó, þá sérstaklega nálægðina við náttúruna, brag samfélagsins og ákveðinn takt sem fólk kann að meta. Spurningin er því ekki hvort bærinn eigi að þróast áfram, heldur hvernig. Viljum við að uppbygging styðji við öfluga skóla, fjölbreytta þjónustu og sterkari fjárhagslegan grunn fyrir samfélagið? Viljum við að ungt fólk sem elst upp í Mosfellsbæ geti fundið sér íbúð hér heima og viljum við að þau okkar sem brátt eldumst getum minnkað við okkur án þess að flytja burt úr bænum okkar?
Blikastaðaland er okkar svar við þessari þróun. Það er hluti af sameiginlegri sýn um skynsamlega landnýtingu og framtíðarskipulag höfuðborgarsvæðisins. Það var því aldrei okkar verkefni eða markmiðið að byggja annað Tangahverfi, Reykjahverfi eða Helgafellshverfi á Blikastöðum. Samanburður við Helgafellshverfið hefur verið áberandi í umræðunni en slíkur samanburður er hins vegar einfaldari á blaði en í raun. Helgafellshverfið er enn í uppbyggingu, þar eru enn stór óbyggð svæði sem eftir er að skipuleggja í suðurhlíð Helgafells, sjöunda áfanga við Helgafellsveg. Þéttleiki breytist með hverjum áfanga, íbúðastærðir eru aðrar og því þarf að fara varlega í einfalda prósentureikninga.

Sérstaða skipulagsins
Sérstaða Blikastaðalands liggur ekki aðeins í blöndu húsagerða heldur í því hvernig skipulagið var unnið frá upphafi. Undirrituð og starfsfólk sveitarfélagsins stóðu fast á því í ferlinu að leggja áherslu á græna ásýnd nýrrar byggðar. Því í stað þess að byrja á skipulagi húsa var byrjað á landinu sjálfu. Kortlagt var landslagið, gróðurinn, klappir, vatnafar, vindáttir og birta, og þetta umhverfi látið móta samfellt net opinna svæða áður en hugsað var fyrir byggingum. Byggðin er því samofin náttúrunni í upphafi en ekki eftir á. Markmiðið er að þétt byggð og græn gæði styðji hvort við annað þannig að fólk upplifi nálægð við tré, gróður og opið rými í daglegu lífi, ekki aðeins í útjaðri hverfisins. Þessi nálgun er nokkur nýlunda í skipulagi hér á landi þar sem grænu svæðin eru ekki aukaatriði heldur bindandi hluti skipulags og framkvæmda. Í faglegri rýni er sérstaklega bent á að skipulagið sýni hvernig við höfum samþætt þéttleika, birtu, skjól og gæði almenningsrýma á metnaðarfullan og heildstæðan hátt.

Bílastæði og innviðir
Umræðan um bílastæði er skiljanleg. Í skipulaginu er gert ráð fyrir stæðum í bílakjöllurum fjölbýlishúsa, tveimur stæðum við sérbýli og viðbótargestastæðum innan lóða einbýlishúsa, eða 425 stæðum á yfirborði. Auk þess eru 74 stæði í göturými en önnur samnotastæði 145 talsins. Í mörgum eldri og grónum hverfum Mosfellsbæjar eru til samanburðar engin formlega skilgreind gestastæði.
Í fyrsta áfanga verða tveir leikskólar og einn grunnskóli. Í upphafi árs tryggðum við traustan fjárhagslegan grunn að verkefninu með uppfærðum samningi sem gerir sveitarfélaginu kleift að ráðast í uppbyggingu helstu innviða, svo sem skóla, leikskóla og íþróttamannvirkja, á sama tíma og hverfið rís. Til lengri tíma litið mun uppbygging svo styrkja fjárhagslegan grunn og rekstur samfélagsins og þeirrar þjónustu sem við veitum. Jafnframt þarf að hafa í huga að hér er um margra ára og jafnvel áratuga þróun að ræða.

Samráð
Samráðið hefur verið verulegt og virkt. Kjörnum fulltrúum og öðru nefndarfólki, í umboði kjósenda, hafa gefist mörg tækifæri að beinni þátttöku og samstarfi við hönnuði. Til viðbótar höfum við kynnt íbúum málið á ólíkum stigum fjórum sinnum og nú síðast voru haldnir þrír opnir fundir um endanlega tillögu, þar sem ítarleg umfjöllun fór fram á vef bæjarins og í fjölmiðlum. Í því ferli sem lauk föstudaginn 27. febrúar bárust okkur fjórtán umsagnir frá opinberum aðilum og stofnunum og fjórar frá íbúum. Óháðir sérfræðingar hafa samhliða kynningarferli rýnt tillöguna og umsagnir þeirra og annarra verða nú teknar til formlegrar umfjöllunar hjá skipulags- og umhverfisnefnd og síðar bæjarstjórn. Fyrir hönd Mosfellsbæjar vilja undirritaðir bæjarfulltrúar þakka íbúum fyrir þátttöku og málefnalegar umræður. Gagnrýni er hluti af lýðræðinu og höfum við nýtt allar ábendingar við vinnslu verkefnisins.
Okkar markmið er að stækka bæinn og auka framboð húsnæðis af öllu tagi en gleyma aldrei hvað gerir Mosó að Mosó.

Halla Karen Kristjánsdóttir, bæjarfulltrúi
Aldís Stefánsdóttir, bæjarfulltrúi
Sævar Birgisson, bæjarfulltrúi
Örvar Jóhannsson, bæjarfulltrúi
Ásgeir Sveinsson, bæjarfulltrúi
Rúnar Bragi Guðlaugsson, bæjarfulltrúi
Helga Jóhannesdóttir, bæjarfulltrúi
Anna Sigríður Guðnadóttir, bæjarfulltrúi
Lovísa Jónsdóttir, bæjarfulltrúi

Málefni uppbyggingar á Blikastöðum var fyrirferðarmikið í störfum bæjarstjórnar í janúar.
Annars vegar viðauki 1 við uppbyggingarsamning sem var gerður árið 2022. Og hins vegar breyting á deiliskipulagi 1. áfanga og tillaga að breytingu á rammahluta aðalskipulags sem var samþykkt að senda út til kynningar og auglýsingar. Núverandi bæjarstjórn tók við upphaflega samningnum undirrituðum og lít ég svo á að okkar hlutverk sé að tryggja hagsmuni bæjarins áður en næstu skref eru tekin.

Viðauki 1
Viðauki 1 er nauðsynlegur svo hægt sé að samþykkja skipulag á Blikastöðum. Hann er rétt skref í þá átt að bærinn fái sanngjarnar greiðslur fyrir þá uppbyggingu sem mun eiga sér stað á svæðinu. Það skiptir verulegu máli að útgjöld og greiðslur haldist í hendur við uppbyggingarhraða, að greitt sé fyrir uppbygginguna á svipuðum tíma og framkvæmdir eru hafnar. Þessi viðauki snýst ekki bara um fjármuni heldur líka um skyldur hvors aðila um sig. Þar þarf Mosfellsbær að huga vel að verkefnastjórnun og eftirliti. Þetta er hlutverk umhverfissviðs sem er ekki mannað í dag til að mæta þeim fjölda byggingarleyfa sem þarf að afgreiða og hafa eftirlit með framkvæmdum. Þetta er atriði sem þarf að vinna vel úr.
Ég hefði kosið að íbúar hefðu verið upplýstir fyrr um tilurð viðauka 1 og kom þeirri skoðun minni á framfæri við formann bæjarráðs og bæjarstjóra í samtölum á milli jóla og nýárs.

Íbúakosning – eða ekki?
Uppbygging á Blikastöðum er stórt mál, enda er þetta stærsta uppbyggingarverkefni í sveitarfélaginu fyrr og síðar. Þetta mál er umdeilt og á að vera það, það er ekki sjálfsagt mál að tvöfalda sveitarfélagið. Því skiptir öllu máli að íbúar fái að skoða gögn málsins, mæta á fundi, spyrja spurninga, fá svör og mynda sér skoðun. Hópur íbúa kallaði eftir íbúakosningu um deiliskipulag á Blikastöðum. Við heyrðum þessar raddir og hlustuðum á þær. Okkur finnst sjálfsagt mál að íbúar komi að ákvarðanatöku um skipulagið. Á þessum tímapunkti töldum við ekki tímabært að leggja til íbúakosningu, þar sem endanlegar niðurstöður eftir auglýsingu og ábendingar liggja ekki fyrir.

Okkar sýn
Deiliskipulagið sjálft er vel unnið og greinilegt að mikið hefur verið lagt í hönnun svæðisins. Það breytir þó ekki þeirri skoðun okkar að þéttleiki byggðarinnar er of mikill. Við höfum haldið þeim sjónarmiðum á lofti frá árinu 2022. Við höfum einnig rætt um umferðarþungann sem verður óhjákvæmilega við Baugshlíðina þegar allir halda til vinnu á svipuðum tíma og er það verkefni komandi bæjarstjórna að tala fyrir umferðarbótum Mosfellinga. Í kringum svo stórt verkefni þarf vandaða stjórnsýslu og góð vinnubrögð sem má ekki hvika frá og ljóst að mikið mun mæða á komandi skipulagsnefndum.
Það sem skiptir svo mestu máli í þessu stóra verkefni er að gott samráð verði haft við íbúa svo upplýst umræða eigi sér stað. Hún verður vonandi til þess að sátt geti skapast um framtíð svæðisins. Enn standa út af mörg mál sem þarf að leysa og fleiri viðaukar sem eiga eftir að koma til bæjarstjórnar. Við tökum hvert skref fyrir sig og metum það með hag sveitarfélagsins að leiðarljósi.
Við hvetjum íbúa eindregið til að kynna sér deiliskipulag fyrir 1. áfanga á Blikastöðum.

Dagný Kristinsdóttir
Bæjarfulltrúi Vina Mosfellsbæjar

Verkefnið „Börnin okkar“ er eitt af þeim verkefnum sem meirihlutinn í Mosfellsbæ, Framsókn, Samfylking og Viðreisn, höfum komið á á þessu kjörtímabili og ég er sérstaklega stolt af.
Verkefnið varð til í kjölfar mikillar fjölgunar barnaverndartilkynninga árið 2024 og í kjölfarið var ákveðið að setja 100 milljónir króna í aukið fjármagn til forvarna í fjárhagsáætlun 2025.
„Börnin okkar“ byggir á aðgerðaráætlun með 27 aðgerðum sem skiptast í almennar forvarnir, snemmtækan stuðning og styrkingu barnaverndar. Aðgerðirnar hafa verið unnar undir forystu bæjarstjórans okkar Regínu Ásvaldsdóttur og eru þær allar komnar í framkvæmd.
Það sem gerir verkefnið einstakt er að aðgerðirnar byggja á samráði við foreldra, ungmennaráð og fjölmarga sérfræðinga sem vinna með börnum og ungmennum. Þannig endurspeglar verkefnið raunverulegar þarfir samfélagsins.
Ég vil þakka fyrir frábæra vinnu hjá öllum þeim sem hafa lagt hug sinn og hjarta í þetta verkefni og það er dásamlegt að heyra og sjá hvað þetta hefur hjálpað mörgum og einnig glatt marga.

Stuðningsþjónusta við börn og ungmenni
Með verkefninu hefur stuðningsþjónusta við börn og ungmenni verið efld til muna. Nú er föst viðvera sálfræðinga í skólunum okkar þar sem unglingar geta leitað beint til þeirra án þess að bóka viðtal fyrir fram. Mosfellsbær er einnig í samstarfi við Bergið headspace sem býður upp á gjaldfrjálsa viðtalstíma einu sinni í viku fyrir ungt fólk.
Þá hefur Foreldralína verið sett á laggirnar, þar sem foreldrar geta hringt og fengið ráðgjöf frá sálfræðingi eða félagsráðgjafa. Hingað til hafa borist 83 símtöl í gegnum foreldralínuna og í 80% tilfella hefur verið óskað eftir samtali við sálfræðing, sem sýnir mikla þörf fyrir slíka þjónustu. Þá voru stöðugildi aukin í barnavernd með ráðningu unglingaráðgjafa.

Foreldrasamstarf og fræðsla
Mikil áhersla hefur verið lögð á foreldrasamstarf og fræðslu. Haldin hafa verið fjöldi námskeiða og viðburða, þar á meðal fyrirlestrar um samskipti barna og foreldra, vinnustofur í samstarfi við SAMMOS, fræðslukvöld um skjánotkun og samfélagsmiðla auk bíósýningar með opnum umræðum.
Þá hafa níu námskeið verið haldin með um 155 þátttakendum, meðal annars námskeiðin Ertu að tengja? og PMTO foreldrafærni og einnig námskeið um ADHD.
Fleiri námskeið eru fyrirhuguð, svo sem Ertu að tengja við unglinginn þinn og námskeið um foreldramiðaða hug­ræna atferlismótun.

Skólamál og farsæld barna
Í skóla- og frístundamálum hefur margt verið gert til að efla farsæld barna. Frístundastyrkur hefur verið hækkaður, rafíþróttadeild endurvakin í samstarfi við Mosfellsbæ og framhaldsskólann þar sem Mosfellsbær hefur veitt styrk til tækjakaupa.
Þá hefur verið sérstök opnun í íþróttamiðstöð og sundlaug fyrir ungmenni einu sinni í mánuði, starf fyrir 10–12 ára börn hefur verið eflt og starfsfólki í félagsmiðstöð fjölgað. Verkefnið „Íþróttir fyrir alla“ hefur fengið aukinn stuðning og ungmennum boðið upp á sjálfsvarnarnámskeið í samstarfi við Þitt öryggi og Bólið.

Skólamál og fræðsla barna
Mosfellsbær er formlega orðinn Barnvænt sveitarfélag og Helgafellsskóli Réttindaskóli UNICEF.
Samskiptasáttmáli í skólum Mosfellsbæjar er í undirbúningi og stjórnendateymi í skólum efld. Þá hefur málstjórum í farsæld barna fjölgað.
Samstarf Barnaverndar og skóla hefur verið styrkt með reglulegum samráðsfundum og Krakka Mosó sett af stað til að efla lýðræði barna.

Forvarnir eru mikilvægar
Allt þetta sýnir að með verkefninu „Börnin okkar“ er markvisst verið að fjárfesta í framtíðinni. Með öflugum forvörnum er verið að styðja við börn og fjölskyldur þeirra. Við erum líka að sýna að það er mikilvægt að vera meira í forvörnunum en ekki að reyna að lækna eftir á eða plástra hér og þar.
Öflugar forvarnir skipta máli og það fjármagn sem sett er í þær er vel varið og skilar sér í betri líðan, auknum stuðningi og sterkari samfélagi til framtíðar.

Halla Karen Kristjánsdóttir
bæjarfulltrúi Framsóknar og formaður bæjarráðs

Við tyllum okkur á gólfið, horfumst í augu við barnið og látum boltann rúlla. Þá tekur lífið við. „En mamma…?” spyr barnið.
Hvað er það sem tekur við þegar barnið hefur gert allt sem í sínu valdi stendur til að standa sig? Hættir barnið að vera barnið mitt við 18 ára aldur?
„Engar áhyggjur mamma og pabbi, ég rappa mig bara í gegnum þetta. Þessi Neyðarvistun er geggjuð því klefafélaginn er massa harður nagli og gefur mér bara eitthvað sterkara. Allt fullt af liði hér og öskrin, þau svæfa. Hvað tekur svo við? Er það vistun í kistu? Mamma! Pabbi!“
Leitarbeiðnir eftir börnum, skv. tölum í desember 2025, voru 369 en árið 2024 voru þær 247. Hvernig miðlast fjármagnið? Ratar það til barna?
Þann 30. nóvember 2020 var stjórnarfrumvarpi þáverandi félags- og barnamálaráðherra dreift á Alþingi. Markmiðið var að setja á fót nýja stjórnsýslustofnun, Barna- og fjölskyldustofu. „Stofnuninni er ætlað að sinna ýmsum verkefnum sem tengjast þjónustu við börn og fjölskyldur þeirra …“, segir í inngangsorðum greinargerðarinnar.
Hægt er að telja upp ótal skýrslur, úttektir og rit varðandi þessa úrræði og úrræðaleysi fyrir börn í vanda og með vanda, fjölþættan vanda. Við vitum að til eru úrræði eins og MST (minna íþyngjandi heimaúrræði) og Blönduhlíð (meðferðarheimili, 8-12 vikur). Langtímaúrræðið (framhaldsúrræði) Bjargey fyrir stúlkur/stálp er til

staðar, Stuðlar hafa brunnið og Lækjarbakki (fyrir drengi) í viðgerð vegna myglu og slælegs aðbúnaðar. Unnið er að koma fyrir um 6 rýmum að Gunnarsholti. Þetta er augljóslega ekki nóg og í raun alvarlegt ástand.
Í árskýrslum BOFS má lesa að árið 2022 nam heildarkostnaður við rekstur BOFS 1,9 milljörðum króna, árið 2023 um 2,4 milljörðum króna og árið 2024 um 2,7 milljörðum króna. Árið 2022 nam launakostnaður um 79,0% af heildarkostnaði BOFS, 79,2% árið 2023 og 74,1% árið 2024. Af þessu fór um 70% af heildarkostnaði í vistun og meðferð árið 2024.
Grípa þarf inn í mál barna í vanda áður en það verður um seinan. Greiningar dragast úr hófi og úrræðin enda í bið. Innan BOFS virðast aðeins biðraðir á biðraðir ofan, seintæk úrræði og í raun má greina vanmátt sem og getuleysi.
Það er miður að ferðalagið til farsældar barna hafi endað á þessum stað. Úrræðin hjá einkaaðilum á þessu sviði, sem er oft gripið til séu biðraðir langar og neyðin mikil, kosta allt að 12 milljónum á mánuði fyrir eitt barn.
Við foreldrarnir erum ekki alltaf með lausnir eða getuna, tæknina og tólin, aðstöðuna og bjargirnar í þessum flókna heimi. Fer fjármagnið í úrræðin fyrir börnin eða fer það allt í yfirbyggingu stjórnsýslunnar, flækjustigið og fæðukeðju BOFS? Á meðan námskeiðum þar innandyra fjölgar fer minna í málefni. Hvort er BOFS fyrir börnin eða börnin fyrir BOFS?
Nú þarf að leita út fyrir landsteinana, til Hollands eða til Suður Afríku. Ætti það ekki að vera sómi hverrar þjóðar að geta séð um sín eigin börn?
Boltinn er hjá BOFS, sveitarstjórnum, Alþingi og ríkisstjórn.

Ingibjörg Einarsdóttir, móðir drengja
Sveinn Óskar Sigurðsson, faðir stúlkna

Þann 22.1. var fróðlegur fundur í Hlégarði. Þarna var kynning fyrir bæjarbúa um stækkun golfvallasvæðisins til austurs um 3 brautir. Rökstuðningur var fólginn í því að núverandi golfvöllur annaði ekki eftirspurn allra þeirra sem stunda þessa íþrótt og slys hefðu orðið innan vallarins.
En skoðum þetta nánar:
Golf er sennilega með plássfrekustu íþróttagreinunum. Nú þegar teygja golfbrautirnar sig eftir allri strandlengjunni meðfram Leiruvoginum í Mosfellsbænum og áfram Reykjavíkurmegin að Grafarvoginum. Þarna eru tekin landsvæði sem eru mjög dýrmæt, bæði sem byggingarland og/eða svæði til annarrar útivistar. Við tölum nú ekki um land sem ætti að hlífa fyrir ágangi mannsins. Á sínum tíma var til dæmis Blikastaðanesið tekið undir golfbrautir, en þarna var að mestu leyti mjög áhugavert varpland fugla. Núna eru þar einungis nokkrar kríur sem þrjóskast við að yfirgefa svæðið.
Golfvellir með sitt snöggslegna gras virðast mjög „snyrtilegir“, en eru í raun og veru dauð vistkerfi, alveg eins og allir snöggslegnir grasfletir víðar í bænum. Garðyrkjudeildin leggur nefnilega kapp á að slá og raka sem oftast þannig að ekki ein einasta blómstrandi jurt fær að njóta sín.
Meðfram Leiruvoginum eru margir bæjarbúar að stunda útivist fyrir utan golfara: Menn fara skokkandi, gangandi, hjólandi eða á hestbaki, skoða náttúru og leika sér í fjörunni með börnunum, ekki að gleyma því að í leirunum er eitt af athyglisverðustu fuglasvæðum á landinu. Svo er Leiruvogurinn friðlýstur og stórfellt rask mun eiga sér stað við fyrirhugaðar framkvæmdir.
Verði áform um að stækka golfvellinn til austurs samþykkt þá mun það hafa verulegt áhrif á alla sem stunda útivist á annan hátt en golf. Þarna munu menn ryðja í burtu grónum svæðum og trjálundum sem veita dýrmætt skjól fyrir köldum norðanáttum. Þarna er núna eins og stendur landsvæði sem er „skemmtilega villt“ og gefur fuglum og skordýrum mikilvægt búsvæði. Ég vil ekki sjá að skipt verði út landi með líffræðilegri fjölbreytni fyrir dauða snöggslegna grasfleti.
Og tölum nú um öryggi þeirra sem stunda útivist: Þessar 3 golfbrautir sem á að klessa þarna inn til austurs munu verða mjög þröngar og varla til þess að auka öryggi golfarana. En öryggi annara vegfarendur mun versna. Hestamenn til dæmis eru ekki sáttir. Þarna liggur ein aðalreiðleið þeirra til vesturs og mörg hundruð börn eru á sumrin á hestanámskeiðum. Hestar eiga það til eins og kunnugt er að fælast fyrir sveiflandi kylfum og skoppandi kúlum, golfkerrum og bílum.
Og eitt enn: Stígurinn fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur er fyrir löngu úr sér genginn: holóttur, sprunginn og mjór. Hér væri meiri þörf á lagfæringum og breikkun svo gangandi, skokkandi og hjólandi fólk geti farið þarna um öruggt og í sátt og samlyndi.
Ég ætla að taka fram að mér finnst golf skemmtileg og gefandi útivist, ekki síst fyrir eldri borgara þó að ég stunda þetta ekki sjálf. Spurningin er hvort það sé ekki gáfulegra að hanna nýjan golfvöll aðeins fjarri byggð sem mun ekki hafa neikvæð áhrif bæði á náttúru og aðra útivist.

Úrsúla Jünemann

Á dögunum rakst ég á að tekin hafi verið sú ákvörðun að slá tveimur ólíkum málaflokkum saman og sameina skipulagsmál og umhverfismál meðal nefnda í Mosfellsbæ. Þessi ákvörðun var tekin í fyrravor og frá og með júní 2025 fer þessi nefnd með bæði skipulags- og umhverfismál.
Það verður að segja sem er að ótalmargt ólíkt er með þessum málaflokkum. Við skipulagsmál er lögð áhersla á sem hagkvæmustu landnýtingu oftast í þágu þeirra sem byggja sem og öryggi. Hins vegar fást umhverfismálin við að vernda umhverfið þar sem yfirleitt engir fjárhagslegir hagsmunir koma við sögu.
Hvernig þessi ákvörðun hefur verið rökstudd hefur farið býsna hljótt um. Er kannski verið að fara nákvæmlega sömu leið og þegar Guðlaugur Þór sameinaði orkumálin og umhverfismálin þegar hann varð ráðherra beggja þessara málaflokka hérna um árið? Með því gerði hann umhverfismál hornreka.
Um þetta þurfa að fara fram umræður: Hverjir stóðu fyrir þessari breytingu og hver er tilgangurinn?

Þá er komið að því sem mig langar til að beina athygli Mosfellinga að: Fyrir liggur hugmynd um stækkun aðalgolfvallar Mosfellsbæjar. Mér þykir hún vera allbrött hugmynd um nýjar þrjár brautir sem bætast við sem merktar eru 4, 5 og 6 á meðfylgjandi uppdrætti. Nánar má um þessa hugmynd skoða á heimasíðu Mosfellsbæjar í fundargerð Skipulags- og umhverfisnefndar 12.12.2025, dagskrárliður 3.
Með fullum skilningi fyrir þessari tómstund þá sé ég ekki annað en hugmyndin muni þrengja býsna mikið að öðrum áhuga- og útivistarmálum okkar Mosfellinga. Ef þessi hugmynd nær brautargengi þá teygist golfvallarsvæðið allt frá ósum Úlfarsár við mörk Reykjavíkur og langleiðina að hesthúsahverfinu í Mosfellsbæ. Aðeins örfáir metrar eru frá skolpdælustöðinni við brennusvæðið og að athafnasvæði hestamannafélagsins.
Bakkarnir neðan við Arnartanga hafa lengi verið okkur kærir sem margra annarra. Það var lengi vel einn aðalvettvangurinn í nánasta umhverfi okkar í frístundum. Smám saman hefur það verið að gróa upp, töluvert skóglendi hefur myndast með fjölbreyttum trjágróðri sem veitir gott og mikið skjól bæði fyrir okkur mannfólkið sem og fuglana sem margir eiga sér þarna gott næði.
Þarna hef ég ásamt fjölda Mosfellinga notið nærveru náttúrunnar, þarna hafa orðið til margar hugmyndir að flestu af því sem ég hef fengist við að skrifa í meira en fjóra áratugi: greinar í blöð og tímarit og meira að segja alllangt skáldverk, Löngu horfin spor. Því miður hefur afar lítið verið fjallað opinberlega um það.

Ef land verður tekið undir golfið, þá þrengist fyrir ýmsu öðru. Trjálundirnir norður af Arnartanganum, vettvangur fuglaskoðunar, yrðu felldir meira og minna til að koma fyrir snöggslegnum brautum. Þessi hugsunaháttur er orðinn ríkjandi í rekstri Mosfellsbæjar: öll opinber svæði eigi að vera snöggslegin eins og fínustu golfbrautir! Engar blómabrekkur eiga lengur að sjást sem eru venjulegu fólki til yndisauka. Um tugur sumarbeitarhólfa mun hverfa. Mér finnast hestarnir prýða Mosfellsbæinn okkar og það þykir væntanlega flestum. Öryggi hestafólks þarf að tryggja en golfbrautir eru hugsaðar beggja megin við gamla reiðstíginn.
Nauðsynlegt verður í náinni framtíð að aðgreina betur gangandi og hjólandi vegfarendur en stígarnir eru börn síns tíma, víðast mjóir og býsna úr sér gengnir.

Guðjón Jensson
arnartangi43@gmail.com