Við erum að bregðast börn um – og við vitum það

Ég skrifa þetta sem manneskja
sem hefur upplifað það að barn, í
mínu nánasta umhverfi, glímdi við
djúpstæðan vímuefnavanda og al
varlega vanlíðan. Það er staða sem
ekkert foreldri, enginn aðstand
andi á að þurfa að upplifa – en
raunveruleikinn á Íslandi í dag er
sá að alltof margir gera það.
Þegar barn endar í vímuefnavanda er
það aldrei bara „neyslan". Það er
alltaf eitthvað meira undir. Áföll, kvíði,
þunglyndi, skólaforðun, félagsleg einangr
un – og oft allt þetta og annað í senn. Samt
er kerfið okkar byggt upp þannig að hvert
vandamál hefur sitt úrræði, sína biðlista og
sínar skilgreiningar. Fyrir barn sem passar
ekki í einn kassa bíður einfaldlega ekkert.
Ég hef sjálf upplifað að leita hjálpar og
fá þau svör að barnið sé annað hvort „ekki
nógu veikt" eða „of flókið" fyrir
það úrræði sem er í boði. Ég hef setið í bið á
endalausum biðlistum með líf barns míns í
lúkunum. Ég hef beðið eftir úrræðum sem
síðar reyndust ekki aðeins ófullnægjandi,
heldur í sumum tilvikum skaðleg. Á meðan
líður tíminn. Á meðan versnar staðan. Fjöl
skyldur sitja eftir í stöðugum ótta, í úrræða
leysi og algjörri örmögnun.
Þetta er ekki kerfi sem bregst stundum.
Þetta er kerfi sem bregst börnum trekk í
trekk – og markvisst ákveðnum hópi þeirra.
Við vitum að þessi hópur er til. Við vitum
að vandinn er að aukast. Samt vantar enn
sérhæfð, samþætt úrræði fyrir börn með
vímuefnavanda og fjölþættan geðrænan
og félagslegan vanda.
Staðan er orðin svo alvarleg að foreldrar
eru farnir að senda börnin sín í meðferð
erlendis – jafnvel alla leið til Suður Afríku –
á eigin kostnað. Þegar fjölskyldur
neyðast til að fara þvert yfir heim
inn til að fá hjálp fyrir börnin sín
er kerfið hér heima ekki að virka.
Það eitt ætti að hljóma sem grafal
varlegt neyðarkall til stjórnvalda.
Það er pólitísk ákvörðun að fjár
magna ekki samþætta þjónustu.
Það er pólitísk ákvörðun að láta
kerfin starfa í sílóum án skýrrar ábyrgðar.
Það er pólitísk ákvörðun að leyfa börnum
að falla á milli skips og bryggju. Hið opin
bera er einfaldlega ekki að sinna skyldum
sínum.
Við þurfum sérhæfð úrræði þar sem
unnið er samtímis með fíkn, geðrænan
vanda, áföll og félagslegar aðstæður. Við
þurfum teymi sem bera skýra ábyrgð og
fylgja barninu eftir. Við þurfum að grípa
fyrr inn í – áður en vandinn verður lífs
hættulegur.
Í Mosfellsbæ vil ég beita mér fyrir því að
komið verði á fót neyðarúrræði fyrir börn
með vímuefnavanda og fjölþættan vanda – úrræði sem hægt er að nýta þegar biðin
eftir sérhæfðri meðferð, hérlendis eða er
lendis, er orðin hættulega löng. Við eigum
öfluga barnavernd í Mosfellsbæ – en hún
þarf verkfæri, úrræði og stuðning.
Börn eru að falla á milli kerfa og við
erum að horfa á það gerast. Ég neita að
sætta mig við það – og ég skora á alla sem
fara með vald að gera slíkt hið sama. Við
í Miðflokknum í Mosfellsbæ munum ekki
láta á okkur standa. Við erum í liði með
börnunum, ekki bákninu.
Ingibjörg Einarsdóttir – Skipar 2. sæti á
lista Miðflokksins í Mosfellsbæ